Goede afspraken maken goede vrienden, zegt het spreekwoord. Een halve waarheid, als een halve koe, zoals de meeste spreuken die vooral dienen om dom volk zoals ons gerust te stellen. De volledige waarheid is eenvoudiger en minder gezellig: afspraken nakomen maakt vrienden, afspraken negeren maakt vijanden. Punt. Geen nuance, geen spirituele zweverij.
Iedereen die werkt, echt werkt en niet rondlummelt met een badge om de nek, weet dat een werkdag een wankel kaartenhuis is van afspraken. Processen, procedures, werkafspraken, informele gewoontes… noem het hoe je wil, het blijft allemaal hetzelfde, afspraken die je nodig hebt om niet gillend gek te worden. En zodra iemand het in zijn hoofd haalt om zo’n afspraak te negeren, dondert dat kaartenhuis in elkaar. Voor jou dan toch.
Want er waart op elk bedrijf een bepaald soort mens rond, uiterlijk perfect normaal, innerlijk een soort morele leegte waar zelfs licht niet aan ontsnapt, dat afspraken maakt om ze vervolgens met de precisie van een scherpschutter te negeren. Voor hen is dat geen probleem, voor hen is dat dinsdag. Voor jou is het een aanslag op je bloeddruk.
Deze figuren zijn virtuozen in het verdraaien van woorden. Ze weigeren iets op papier te zetten alsof een verslag hen spontaan zou doen ontploffen. Ze hebben voor elke misstap een excuus dat zo doorzichtig is dat je er een aquarium van kan maken. En het mooiste van al, na een tijdje ben jij degene die zich moet verontschuldigen omdat je “geen begrip toont” voor hun eindeloze reeks zelfgecreëerde drama’s.
Deze drama‑dissidenten zijn bovendien uitstekende verhalenvertellers. Ze ruiken problemen nog voor ze bestaan, en beginnen al te spinnen aan koffiemachines, in gangen, op parkeerplaatsen, in Teams-chats die zogezegd “off the record” zijn. Tegen de tijd dat jij je mond opendoet over de verstoring van je werkritme, hebben zij al een volledig narratief gebouwd waarin jij de boeman bent en zij de gekruisigde martelaar van de afdeling.
Het zijn de hoekstenen van behoudsgezindheid, de stoottroepen van stilstand, de parasieten van elk systeem dat probeert te functioneren. Ze zijn de mensen die de realiteit herschrijven tot hún verhaal, en iedereen applaudisseert nog ook, omdat niemand zin heeft in hun theatrale tegenoffensief.
En wanneer jij dan aankomt met feiten, echte feiten, gedocumenteerde cases, kristalheldere situaties die zelfs een blinde mol zou herkennen, dan ben jij de zeurpiet. Dan moet je “niet zo klagen”, “niet in het verleden blijven hangen”, “mee de toekomst vormgeven”. En dus maak je opnieuw afspraken voor die toekomst, terwijl je donders goed weet dat morgen gewoon een heruitzending van gisteren wordt, maar dan met slechtere dialogen.
En zo draait de molen verder: jij werkt, zij praten; jij documenteert, zij dramatiseren; jij probeert vooruit te gaan, zij sleuren alles terug naar het moeras waar ze zich thuis voelen.
Goede afspraken maken goede vrienden? Ik weet het zo nog niet!
