Dan verschijnt er weer zo’n bericht op LinkedIn. “Na twee mooie jaren sluit ik een hoofdstuk af bij…” Men hoort haast het kaftpapier scheuren. Normaal laat ik dat soort zelfverheerlijking liggen waar het thuishoort: tussen de digitale confetti en de opgepoetste dankbaarheid. Ook de vaste stoet likers, gelukwensers en mensen die in drie kromme zinnen hun warme steun betuigen, laat ik meestal passeren. Het riool moet ook stromen.
Maar vandaag was het Jozef. Een kerel met wie ik ooit heb gewerkt. Hij beschikte over het soort karakter dat op de verpakking eigenlijk een maximale houdbaarheidsdatum van twaalf maanden zou moeten dragen. Sommige werkgevers laten zoiets nog wat langer in de kast staan, uit goodwill, uit laksheid of omdat niemand de moed heeft de deur van de kast open te trekken. Maar twee jaar is lang voor Jozef. Dan begint zelfs blikvoer verdacht te geuren.
Iedereen kent wel zo iemand. Een mens die tegen elke scheen stampt en daarna verbaasd kijkt naar de blauwe plekken. Hij bezit de alwetendheid van een verlichte goeroe en de tact van een bulldozer in een bloemenwinkel. Zulke mensen kunnen werk verzetten, dat wel. Een bulldozer verzet ook werk. Daarna moet iemand anders de grond weer effenen, de ruiten vervangen en aan de buren uitleggen dat het allemaal deel uitmaakte van het proces.
Jozef dus. Twee jaar, en nu een mooi hoofdstuk afgesloten. Ge begrijpt dat ik daar enkele vragen bij had, Jozef kennende. Nog meer vragen had ik bij de commentaren eronder. Was “we gaan je missen” ironisch bedoeld? Waren de likes van collega’s kleine vlaggetjes van opluchting? En dat hart onder de riem voor zijn “nieuwe uitdaging”, was dat zijn eigen uitgerukte hart, netjes teruggegeven in een zakdoek?
Ik kon het niet nalaten Jozef op te bellen. Daar leert een mens meer van dan van een berichtje via een chatdienst, waar iedereen zich achter duimen, hartjes en halve zinnen verschuilt. Even vreesde ik dat mijn nummer uit zijn bestand was verdwenen. Maar neen. Hij nam op. Sommige deuren blijven openstaan, juist wanneer men hoopt dat het hout is kromgetrokken.
“Hoi Peter, dat is lang geleden,” antwoordde hij meteen. Hij klonk zowaar vrolijk, iets wat ik van Jozef niet gewoon was. Hij was doorgaans verstoken van elke vorm van humor en geketend aan een zwaarmoedig karakter dat overal een reden vond om mist te maken. Zelfs op een heldere dag kon hij nog ergens een natte doek vinden om over de zon te hangen.
“Jozef,” antwoordde ik. Omdat stilte aan de telefoon al snel op een gebrek aan opvoeding begint te lijken, gaf ik er een aanleiding bij. “Ik heb gezien dat je gestopt bent met je job.” Nauwelijks had ik het gezegd of ik voelde hoe ik met mijn eigen handen een kuil had gegraven en er al met één been in stond.
Ik had hem instinctief opgebeld, zoals een mens opzij springt wanneer een fietser veel te snel over het voetpad aan komt razen. Pas daarna vraagt men zich af waarom men precies in die richting is gesprongen. Wat als hij nu dacht dat ik een job voor hem had? Wel ja, dat dacht hij. En neen, dat was niet erg. Nog niet.
“Yep,” zei hij, “ik had het helemaal gehad daar. Maar ik heb nu gevonden wat ik wil doen. Ik ga beginnen als zelfstandige.” Enerzijds voelde ik opluchting omdat hij mij niet meteen vroeg hem ergens binnen te loodsen. Anderzijds voelde ik een lachbui opkomen die ik met de kracht van een burgerplicht moest bedwingen. Jozef, zelfstandig. De man kon nauwelijks zijn boterhammen smeren zonder dat de mayonaise tegen de plinten zat.
“Oh,” antwoordde ik, “en wat ga je doen, man?”
“Net als jij jarenlang gedaan hebt,” antwoordde hij. “Ik ga beginnen als coach en consultant.”
Alsof de voorraad nog niet voldoende bedorven was. Weer een coach en consultant erbij, in een markt waar men ze al met de sneeuwschop van de stoep moet ruimen. Ja, ik ben het zelf jarenlang geweest. Zo heb ik Jozef trouwens leren kennen. Dat geeft mij niet het recht om heilig te doen, maar wel om aan de noodzaak van nog een exemplaar te twijfelen. Een ex-roker mag ook zeggen dat de asbak vol is. Jozef, de man die altijd gelijk heeft en alles weet. Zo gesloten als een weckpot, met enkel aandacht voor zijn eigen drama’s en de deksel stevig vastgedraaid. Eén ding weet ik zeker, het zal stof opleveren bij de bedrijven die hem ooit zullen inhuren. Niet noodzakelijk vooruitgang, maar stof. Het grote voordeel is dat zijn constante jobwissels op LinkedIn voortaan een pluspunt worden. Elke nieuwe halte heet dan geen mislukking meer, maar ervaring en referentie. Dat is dan weer slim gezien. De markt houdt van etiketten, zeker als niemand de pot opent.
