Enkele dorpen verder, is een buurman betrapt op het gluren naar zijn zonnebadende buurvrouw. Het zal niet de eerste keer zijn dat zoiets gebeurd is en naar alle waarschijnlijkheid ook niet de laatste. Wat dit verhaal iets pittiger maakte, is dat de echtgenoot van de zonnebadende dame, die volgens de overlevering lag te zonnen zoals ze geboren was, de buurman erop is gaan aanspreken, hem beide ogen heeft dichtgeklopt, wat tanden heeft losgeslagen en nog enkele andere, meer plastisch omschreven wijzigingen aan zijn uiterlijk heeft aangebracht.
Er waren twee politiecombi’s en zes agenten nodig om de echtgenoot in toom te houden en een ambulance voor de glurende buurman. Nu weet ik het niet uit eerste hand, het werd me verteld door Mariette van de bakker, die het hoorde van Fien van Jean vanachter de krommen hoek. Het is een verhaal uit derde of vierde hand, het zal dus wel wat meer kleren aangekregen hebben dan door de realiteit te verantwoorden is. Maar toch, het werd me verteld met de overtuiging van een journaalanker. En zoals in elk dorp komt bij ons de waarheid pas aangedraafd wanneer iedereen zijn eigen versie al gekozen heeft.
‘Het is toch een schande hé Peter, hoe een mens zelfs in zijnen eigen hof niet meer veilig is’ Mariette schudde haar hoofd met de afkeer van iemand die gelijktijdig geschokt is van afkeer en gelukkig dat ze het verhaal als eerste aan mij kon doorvertellen, ‘Dat ene mens zo weinig fatsoen heeft, dat begrijp ik niet’.
Tja, ik kon er niet veel op zeggen. Wie weet, misschien had ik ook wel de neiging gehad om naar de zonnebadende Venus te kijken, al dan niet met ‘dichtgeklopte ogen’ als eindresultaat. Ik betuigde het nodige medeleven en de gewenste instemming en afkeer over het gedrag van de glurende buurman. Zweeg wijselijk over mijn afkeer voor het gewelddadige optreden van de echtgenoot. Dat zijn zo van die momenten dat ge beter uwen bek houdt, anders zijt ge vertrokken voor een discussie van een uur die ge gegarandeerd gaat verliezen en wordt ge op de koop toe nog wekenlang de pispaal van de buurt. Geweld lijkt immers gerechtvaardigd te zijn als we emotioneel mee zijn in een verhaal.
Nu zal blijken, tenminste dat vermoed ik, dat binnen een jaar of wat de echtgenoot veroordeeld zal worden voor moedwillig toebrengen van slagen en verwondingen en de buurman er met een waarschuwing vanaf komt. En dat zal dan weer een reden zijn om verontwaardigd over het gerecht te gaan reageren. Alsof een rechtbank alleen maar bestaat om de dorpsgevoelens netjes juridisch te bevestigen. Ik neem me nu al voor om de weken daarna Mariette te allen koste uit de weg te gaan.
Ja, ik weet het. Natuurlijk is het niet de schuld van de zonnebadende buurvrouw. Ze mag in haren hof doen waar ze goesting in heeft, zoveel ze wil. Maar ik heb ook wel enig begrip voor de buurman die, overweldigd door al dat schoon naakt, zijn ogen even de kost wilde geven. Een schoon schilderij loopt ge toch ook niet zomaar voorbij?
Maar goed, dit is anders, dit gaat over emoties en de menselijke jaloersheid. Neen het kan niet en ja ik begrijp het en neen begrip maakt zaken niet OK, maar wel begrijpelijk. Alleen vraag ik me dan af hoe het zit met die officiële gluurderij? Al die camera’s die me dagelijks volgen. Ge kunt niet meer buiten komen of ge zijt gefilmd. Neen, waarschijnlijk niet door een buurman achter een gordijn, maar wel door al die toestellen aan gevels en palen, bij deuren en aan plafonds. Daar klopt niemand u de ogen voor dicht. Daar hangt men zelfs zo nu en dan bordjes bij.
En wat met die websites? Zoek eens naar een koffiezet op internet, en overal duiken er koffiezetmachines op, in de reclames bij websites, in de spellekes op uw telefoon, tussen de nieuwsartikels door, alsof dat verdomde toestel u persoonlijk achternazit met een warmhoudplaat onder de arm. Ge kunt niets meer opzoeken of ge zijt gezien. Ge ontvangt nieuwsbrieven over koffiezetapparaten, vergelijkende tests… Dat is toch ook gluren, alleen draagt het dan een marketingbadge en is het blijkbaar OK.
En ga eens een winkel binnen, overal wordt ge gefilmd. Ze zien wat ge eet, welke kleren ge past, welke wijn ge op vrijdagavond meeneemt en zelfs met welk papier ge uw gat afveegt. En als ge een klantenkaart hebt, weet gans het hoofdkwartier welke shampoo ge gebruikt en hoeveel zeep ge koopt op een jaar. Ga naar het containerpark en er wordt geregistreerd hoeveel vuil ge weggooit, tel dat op bij de vuilbakken die wekelijks gewogen worden en hup, ook dat weten ze. De mens is vandaag geen nummer meer, maar een wandelend dossier met schoenen aan. En zelfs uw schoenmaat staat in dat dossier.
Uw loon kennen ze tot op de cent, hoeveel kinderen ge hebt, uwen smoel is gefotografeerd en uw vingerafdrukken zijn geregistreerd. Ge kunt niet meer buiten komen, of ze hebben u gezien. Ge kunt genen website meer bezoeken of nen zoekterm ingeven, of het staat geregistreerd. Dat zal wel allemaal zijn nut hebben. Vooral voor mensen die er een centje aan willen bijverdienen, maar dat kan wel? Alleen maar omdat we het ‘dienstverlening’ noemen in plaats van gluren?
Het is waar, mijn leven is een pak minder boeiend dan de zonnende dame, maar als zij niet bekeken wil worden, wat ik begrijp, waarom moet ik dan wel bekeken worden? Alles wat ge doet wordt geregistreerd, overal, altijd. Wiens ogen gaan we daarvoor dichtkloppen?
Allez, als ge niks fout doet, moet ge u toch geen zorgen maken! Zo klinkt het dan altijd. Maar dat weet ik zo nog niet. Wie bepaalt wat ‘fout’ is? En waarom moeten vreemden, met wie ik niks te maken heb, weten wat ik eet of koop, waar ik naartoe ga of wat ik uitgeef? Welke zekerheid heb ik dat niemand dit gaat misbruiken? Moet ik geloven in de goede bedoelingen van al die mensen? Ondanks alle schandalen die we regelmatig horen? Dat vraagt meer geloof van een mens dan zelfs de kerk ooit geëist heeft!
Ik heb het idee dat we een heel groot stuk vrijheid opgegeven hebben voor een illusie van veiligheid. Dat maakt staren naar een naakte buurvrouw nog niet iets wat OK is, maar het maakt er ook geen halsmisdrijf van.
En als wij dan toch zo verontwaardigd zijn over dat gluren, mogen wij misschien ook eens kijken naar het leger ogen dat ons elke dag en nacht volgt? En die doen dat niet vanachter een haag, niet met een verrekijker of vanachter een krant met twee gaten in, maar keurig aangesloten op het netwerk, de wetgeving en die commerciële voorwaarden die niemand ooit leest. Dat is dan blijkbaar wel beschaafd genoeg om niet neergeslagen te worden.
Liever lezen per telefoon? Dat kan via substack
Weekteksten staan gratis als .pdf in het winkeltje
