Ik blijf erover zeuren, ik weet het, maar ik ben die temperatuur beu. Nu kunt ge nog elke dag plaatselijke regenbui spelen in uwen hof, het gazon blijft geel, ge zweet u een kleine vijver bij elkaar terwijl zelfs het onkruid bedenkelijk naar boven kijkt. Zelfs al boden die wolken gisteren wat hoop, die was zoals steeds ijdel. Het beetje nattigheid dat eruit viel was veeleer een vorm van pestgedrag dan een bijdrage aan mijn regenwaterput die zich terecht beledigd voelde.
Bij tijd en wijle hebt ge het gevoel dat ge gaargekookt wordt in eigen nat, ge ligt zwetend in uw bed te draaien als een kip aan het spit, maar zonder pikante saus of knapperige korst. En toch hebben we nog geluk. In Spanje, Frankrijk, Griekenland, Portugal, Canada… De hele wereld lijkt in brand te staan. Mensen slaan op de vlucht voor vuur dat sneller te been is dan gezond verstand. Maar buiten wat berm-, weg-, weide- en heidebrandjes is het nog meegevallen in de Lage Landen. Ja, er waren wat stevigere brandjes in Nederland, en de dijken drogen uit. Ganse rivieren staan droog, alsof ze zich schamen, of ons bewust eens willen laten voelen dat ook zij belangrijk zijn. Maar toch. We mogen niet klagen. Of zo zegt men dan.
We mogen best klagen, antwoord ik dan. Klaagrecht is een van die vrijheden die geen wet ons kan afpakken. Ge hebt er zelfs geen app voor nodig, al helpt dat wel als ge wat meer publiek wilt hebben. Alleen zal het nergens iets aan verhelpen, niet aan de situatie en niet aan ons humeur. Er komt nog steeds drinkwater uit de kraan, we kunnen ons nog wassen en douchen, alsof ook properheid zo een absoluut recht is. De elektriciteit stroomt nog door de draden, er is nog eten en drinken in de winkels en we kunnen ons alles aan huis laten bezorgen wat we maar wensen. Heel anders dan Noord-Afrika, waar leven in deze omstandigheden en erger geen hittegolf is, maar een dagtaak. Ik kan best begrijpen dat ze daar weg willen.
En dan hebt ge onze sympathieke weermannen, die ons met frisse ogen en nette tanden vrolijk komen vertellen dat dit het ‘nieuwe normaal’ wordt. Net de boodschap die ik moest horen, daar kikkerde ik helemaal van op. Zeker na het horen van de rest van het nieuws. Van aanvallen op Kiev tot de weigering om het bestand in Gaza na te komen. Van vernieuwde druk op IJsland, tegenwoordig mijn favoriete land, al was het maar omwille van de naam, tot handelssancties over en weer tussen de twee grootste machtsblokken ter wereld. Als idiote zatlappen die aan een toog staan te discussiëren wie de rekening moet betalen. En dan zwijgen we nog over Congo, Soedan en al die andere plekken waar een mens zelfs in zijn nachtmerries niet naartoe wil gaan.
Ja, de wereld brandt om ons heen, op elke mogelijke manier. Dan moogt ge toch verwachten dat dit prioriteit nummer een is voor hen die die wereld in onze naam beheren? Ja toch? Dat ze de centen die wij met zijn allen ophoesten gebruiken om die miserie op te lossen. Ja toch? Neen hoor, wij steken de grootste bulk van ons kapitaal in wegen om ergens te geraken, in (fossiele) energie om alles draaiende te houden, in wapens om elkaar tegen te houden en in technologie om sneller en slimmer te worden. En dan gaat een hele grote brok naar de nazorg, de inspanning om de schade die we gaandeweg met veel overtuiging hebben aangericht achteraf te herstellen.
Maar de mensen die onder deze molen vermalen worden tot cijfers in grafieken, daar geven we angstvallig weinig aan uit. Waar de investeringen in AI en defensie met duizelingwekkende percentages stijgen, daalde volgens UNCTAD de hulp aan ontwikkelingslanden van 175 miljard naar 160 miljard. Dat klinkt als veel geld, tot ge het naast de rest legt, dan is het wat kleingeld met een kravat aan. Een peulschil als ge vergelijkt met de investeringen in AI of defensie. Volgens OECD kunnen we voor 2025 bovendien nog een daling van 9% tot 17% verwachten.
Daar staat dan tegenover dat volgens SIPRI de defensie-uitgaven wereldwijd rond de 2.718 miljard bedragen. Volgens Gartner geven we 1.480 miljard uit aan generatieve AI en zou deze nog met 76% stijgen. De conclusie is dus eenvoudig, wat mij betreft. Ge moet het er niet mee eens zijn. En ja, ge kunt er goede argumenten voor bedenken, overal zijn er wel goede argumenten voor te bedenken, zelfs voor een baksteen door uw eigen ruit te smijten. Maar het blijft toch een heel vreemd soort boekhouding. Maar we geven dus meer dan 4.000 miljard per jaar aan wapentuig en computers en maar 160 miljard aan mensen in echte nood? We vinden het OK om 25 keer meer geld uit te geven aan miserie dan dat we willen uitgeven aan de mensen die eronder lijden? En dat terwijl de wereld in brand staat?
Hebt ge zo een buurman! Uw kinderen liggen gewond op straat en hij is aan het uitzoeken welke grote hond hij moet kopen om die kinderen uit zijn tuin te houden. Daar komt het zo ongeveer op neer. En geloof me, tegen de tijd dat die pubers van mij op mijn leeftijd gekomen zijn, zal de wereld er anders gaan uitzien, als we hier niet eindelijk eens iets aan doen. Misschien moeten we het woord ‘toekomst’ dan maar veranderen in het begrip ‘schadebeheersing’, want dat is wat we onze nakomelingen aanbieden.
‘Ze’ zullen er niks aan doen, dat weet ge intussen sinds de vorige post. ‘Ze’ zijn immers altijd druk, steeds onvindbaar en ongetwijfeld bezig met een belangrijker belang. Maar ‘we’ kunnen er wel iets aan doen. ‘We’ kunnen stemmen, spreken, blogposts schrijven, mensen voor hun verantwoordelijkheid stellen, onze eigen kleine stapkes zetten, hoe belachelijk klein ze ook lijken naast de brandende hoop ellende. Het moet toch ergens beginnen. En als ‘ze’ het niet doen, is ‘we’ wellicht het meest dichtbijgelegen alternatief. Wat gaan ‘we’ doen? Dat is ietwat ongemakkelijk, ik weet het, want ‘we’ heeft geen smoel om naar te wijzen, behalve dan dat van onszelf! Dus, wat gaat ge doen?
Begin daar misschien eens mee, met een tekst af te drukken en boven elke spiegel die ge hebt in huis te plakken. “Deze persoon is verantwoordelijk voor uw leven, uw geluk en de wereld waarin ge leeft”. Het is wat overdreven natuurlijk. Maar het is wel waar. Als ge zelf niks doet, maakt dat misschien niet veel verschil in het geheel. Maar toch is het een wereld van verschil wanneer ge wel iets doet, hoe onooglijk klein ook. Woorden wekken, maar voorbeelden trekken, zeggen ze wel eens. Welaan, zijt ge een slaper, een wekker of een trekker? Want die vrijheid hebt ge, om dat zelf te kiezen, wie ge ook zijt en wat ge ook doet!
Liever op uw telefoon? Elke dag gratis in uw mailbox? Volg me op substack
Weekteksten kunt ge steeds in het winkeltje vinden, gratis!
