Aangezien men Johan begraven had, ging ik er gemakshalve van uit dat hij overleden was. Zo’n conclusie is zelden voorbarig en na enkele dagen meestal waterdicht. Ge zult dus wel mijn verbazing begrijpen toen ik hem gisterenavond vrolijk lachend de kroeg zag binnenlopen. Dat was overigens een dubbele verrassing, Johan was namelijk geen vrolijk mens.
Ik had hem jarenlang zien worstelen met alles wat hij tegenkwam. Wat er ook gebeurde, voor Johan was het steeds een aanleiding om rampen en onheil in zijn leven te ontdekken. Zelfs toen hij enkele jaren geleden bijna tienduizend euro met de loterij gewonnen had, was dat voor hem geen aanleiding om een rondje te geven, maar wel het begin van een lange ellende. Hij zou het verliezen, of het zou gestolen worden, of de fiscus zou er mee gaan lopen. De mogelijke doemscenario’s leken zich eindeloos te ontvouwen.
Hij had zich geen zorgen moeten maken. Enkele maanden later is zijn vrouw vertrokken, met al het geld. Wie haar kende zou dit als een zegening gezien hebben. Het was een aftands kreng van een mens die zelfs als ze glimlachte de melk deed verzuren. Maar Johan was in alle staten. Hij zou eenzaam oud worden, voor altijd kinderloos door het leven moeten gaan, nooit geen aanspraak meer hebben in huis. Ook dat leverde hem een keurige lijst vol ellende op, netjes genummerd en klaar voor gebruik.
Hij had zich geen zorgen moeten maken. Een jaartje later liep zijn nieuwe hartverwarmster met bolle buik naast hem. Ge kunt dan al denken dat dit hem gelukkig zou maken. Maar neen hoor, hij zeurde en klaagde over de prijs van de kinderkamer, de bedjes, parkjes, kinderwagens, pampers, speeltjes, flesjes en alle rampen die een kind nog vóór zijn geboorte kan veroorzaken. En dan al die zorgen later. Is het veilig in de kinderopvang? Ge hoort zoveel verhalen. En hoe gaat het naar school moeten gaan? En zal het kind later goede vrienden vinden. Nog zo een eindeloze lijst onheil die zijn leven zou verwoesten.
Hij had zich geen zorgen moeten maken. Zijn nieuwe vriendin, met wie hij enkele weken later in het huwelijksbootje stapte, eens de scheiding met het kreng getekend was, was van goede komaf. Ze had een goede job, een degelijk inkomen en een stevige spaarcent achter de hand. Een mens zou van minder vrolijk worden. Maar niet Johan. Ook dit was een verschrikking voor hem. Wat als ze hem zou verlaten? Als ze zijn kind zou meenemen… enfin, ge begrijpt me wel. Johan was geen vrolijk mens. Rampen en drama’s had hij nooit meegemaakt, maar zijn fantasie was te rijk voor deze wereld.
De laatste jaren zagen we hem nauwelijks. En zoals dat gebeurt met mensen die ge niet meer ziet,verdween hij ergens achter de horizon. Hij werd zoiets als een ver afgelegen land. Ge weet dat het bestaat, maar ge ziet het nooit. Toen ik hoorde dat Johan begraven was dacht ik, ‘oh. Misschien vindt hij nu zijn welverdiende rust’. Ik hoorde het pas dagen na de feiten, dus bloemen of kransen opsturen leek mij een vorm van zinloos zout in een open wonde strooien. Het zou bovendien een bijzonder omslachtige manier geweest zijn om te laat te komen.
Maar gisterenavond stapte hij vrolijk de kroeg binnen. Ik zag hem toekomen met enkele mensen en dacht zijn vrouw te herkennen, een kleine meid van een jaar of vier aan de hand. Was dat Johan? Of was het iemand die enkel in uiterlijk op hem leek? Of zag ik dingen die er niet waren?
Toen ik wilde opstaan om het curieuze fenomeen verder te onderzoeken, zag hij me zitten, zwaaide naar me, stapte op me toe en stak lachend zijn hand uit. Dat kon Johan niet zijn. Het was iemand die op hem leek, of er was iets fout gelopen in mijn hoofd. Dat kan de besten onder ons overkomen.
‘Ha Peter’ zei hij met een warmte die absoluut niet bij de man paste, ‘da’s lang geleden. Hoe is het kerel? Ik lees uw kroniekskes regelmatig, fijn hoor!’
‘Euh, ja, dag Johan, hoe is’t met u?’ had ik niet op een kruk gezeten, ik was gegarandeerd tegen de toog gevallen. Ik wist niet goed wat doen met hem, ge verwacht immers geen grafsteen met een goed humeur als ge een pint gaat pakken.
‘Super kerel’ heel zijn lijf en leden straalde van de energie en vrolijkheid. Hij wenkte vrouw en kind en ging verder ‘Marloes kent ge al, dit is Anna, onze eerste’
‘Eerste?’ vroeg ik terwijl ik Marloes omarmde en kuste en het kleine grut vriendelijk een hand gaf. Ze draaide zich weg en stak haar hoofd achter mama’s stevige billen, zoals kinderen vanuit een aangeboren argwaan plegen te doen wanneer ze vreemden zien.
‘Ja hoor’ zei Johan, ‘Nummer twee is onderweg, nietwaar schat’. Marloes glimlachte en gaf hem een stevige knuffel. Ze had het soort glimlach waardoor zure melk plots weer normaal begon te smaken. Wat was hier gebeurd. Plots begonnen er in mijn hoofd reeksen doemscenario’s op te duiken. Was ik dement geworden? Een acute vorm van confabulatie? Was ik op mijn hoofd gevallen? Had iemand een macabere grap met mij uitgehaald? Johan moet het gemerkt hebben, hij had een leven van ervaring in doemscenario’s achter de rug.
‘Wat is’t jong, voelt ge u niet goed?’ vroeg hij met eerlijke bezorgdheid?
‘Jawel’ zei ik, ‘maar ik had gehoord dat jij begraven was’. Ik geef het toe, ik flapte het eruit zonder verder na te denken, vrouw en kind stonden er immers bij, maar ja, als een mens overdonderd wordt vervaagt al de rest al snel. Tot mijn verbazing begon hij te lachen, samen met Marloes.
‘Ja, dat ben ik ook’ zei hij ‘en sorry we hadden u moeten uitnodigen kerel, maar we hadden elkaar al zo lang niet meer gezien’. Mijn smoel moet er vreemd uitgezien hebben bij dat nieuws, want ze begonnen beiden nog harder te lachen. Zelfs het kind moet iets gemerkt hebben, het klopte bemoedigend op mijn knie.
‘Ja kerel’ ging hij verder toen hij uitgelachen was, ‘begraven en wel, en verrezen als christus, na drie dagen vrolijk dood geweest te zijn’. Ik begreep er niets van. Marloes legde zacht haar hand op mijn schouder.
‘Ik begrijp je verwarring’ zei ze, ‘maar luister. Je kent Johan al jaren, ja toch?’ Ik knikte bevestigend, woorden vormen lukte even niet.
‘Dan weet je wat een zwartgallige mens hij was, steeds ongelukkig over alles wat zou kunnen gebeuren, maar nooit gelukkig met wat effectief gebeurde’. Dat kon ik alleen maar beamen. Ik keek Johan even aan om te zien of hij zich niet stoorde aan die bevestiging, maar hij knikte enthousiast als een kind dat gevraagd wordt of het snoep wil hebben.
‘Dus zijn we in therapie gegaan’ ging Marloes verder. ‘en uiteindelijk, als sluitstuk, hebben we Johan, de oude Johan, begraven. Met doodsprentjes, kist en uitvaart en alles erop en eraan’. Ze gaf me even tijd om dit te verwerken.
‘Hij is drie dagen in een kist gaan liggen, met eten, water en alles wat hij nodig had. Daarmee is de oude Johan nu begraven en de leuke Johan is geboren. Hij had wel een stevige schrobbeurt nodig toen hij er terug uit stapte’ gaf ze me nog als inside informatie mee.
‘Papa deed stinkiestink’ zei het kind, haar neus dicht knijpend met duim en wijsvinger. Dat leek mij een correcte samenvatting van een therapeutisch traject waarbij een mens drie dagen in een kist gaat liggen.
Tja, wat gaan we nog allemaal bedenken? Het zal allemaal wel, maar het is niet zo mijn ding, al die onzin die nieuwe tijden meebrengen. Maar ja, als het werkt en een mens is er gelukkig mee, gwie ben ik om de wereld tegen te spreken. Ik bestelde nog een glas voor mezelf en Johan, een wijntje voor Marloes en een chocomelk voor Anna. Met twee rietjes, wat dat hoorde blijkbaar zo.
Even later begon er een ‘stikiestink’ geur op te stijgen, ergens ter hoogte van onze knieën. Marloes merkte het, nam Anna in de armen en zei ‘ik denk dat wij even naar het toilet moeten meid’
Ik keek Johan aan, terwijl Marloes met het kind op de arm doorheen de kroeg stapte. Het verhaal bleef rondhollen in mijn denken.
‘Echt kerel?’ vroeg ik hem, ‘ Ik ben ik weet niet hoe blij voor je. En hoe voelt dat nu, dat vrolijk zijn?’ ‘Oh, best goed’ antwoordde Johan, ‘alleen maak ik me wat zorgen, ik weet niet of dit blijvend is. En wat als ik herval? Gaat Marloes dan weg en neemt ze Anna mee? Dan blijf ik weer helemaal alleen achter! Of wat als hen iets overkomt, ik moet er niet aan denken!’
Weekteksten kunt ge zoals steeds gratis downloaden in het winkeltje
