Laten we eens gezond gaan doen. Dat schijnt tegenwoordig verplicht te zijn voor wie nog wil meetellen in de rij der deugdzame lichamen. Wie sociale media volgt, krijgt de indruk dat de mens pas voltooid is wanneer hij zich voedt met soepkuren, superfoods, vier eieren per dag, poedertjes, supplementen en andere eetbare gewetensnood. Het mag allemaal, hoor. Eet wat ge wilt, slik wat ge niet vertrouwt en strooi gerust chiazaad over uw existentiële leegte. Alleen zit ik met enkele vragen. Dat is lastig, ik weet het. Vragen verstoren de verkoop.
Wie zijn die zelfverklaarde heiligen van de voedingswetenschap eigenlijk? Doe eens de moeite om te kijken wie ze zijn, wat ze gestudeerd hebben en langs welke vochtige keldertrap zij tot hun verbazende claims zijn afgedaald. Een beter gevoel. Een plattere buik. Meer energie. Minder ontsteking. En als ge nog een maand langer luistert, vermoedelijk ook eeuwig leven met kortingcode. Ik vraag het omdat ik om mij heen tal van mensen hun laatste voedingsinzicht hoor verkondigen alsof het op een stenen tafel van een berg is gedragen. God himself heeft blijkbaar een account, en hij linkt naar een webshop.
Het mechanisme is niet nieuw. Mensen en bedrijven praten u eerst een gebrek aan. Een buik die niet mag bestaan. Een huid die niet mag verouderen. Een lichaam dat niet moe mag zijn, niet dik, niet traag, niet gewoon. Men bouwt een ideaal, zet er scherp licht op en duwt u daarna voor de spiegel tot ge u verontschuldigt voor uw eigen vlees. En precies op dat ogenblik komt de oplossing in handige verpakking aangelopen. Aan vriendenprijs, natuurlijk. Vroeger gebeurde dat met acteurs in dokterspakken en een bekende kop die duidelijk betaald werd om verstandig te kijken. Toen wist men tenminste nog dat men bedrogen werd door iemand met schmink.
Vandaag noemt men dat geen reclame meer. Neen, vandaag is het een eerlijk advies van een echt mens. Men zoekt een gepatenteerde internetidioot met genoeg volgers, giet er een bedrag overheen dat hoger ligt dan wat gij en ik samen in een maand bijeenharken, en vraagt hem of haar vervolgens om een pot, poeder, kuur of wonderbes aan te prijzen. Niet als advertentie, stel u voor. Als ervaring, als persoonlijke ontdekking, als iets dat hun leven heeft veranderd, ergens tussen de ringlamp, de kortingscode en de factuur.
Of het nu de eierlobby is, de kiwiclan, de bosbessenmaffia of het quinoakartel, het maakt weinig uit. Elke zichzelf respecterende belangengroep heeft tegenwoordig een stal huurlingen klaarstaan die, tegen de juiste vergoeding, met vochtige ogen zullen beweren dat hun ontbijt de geschiedenis van hun darmflora heeft herschreven. Morgen vertellen ze u dat gras eten goed is tegen haaruitval. En zeg nu zelf, hebt ge ooit een koe gezien met een kale kruin? Dat bewijs staat in de wei, dames en heren. Herkauwend en wetenschappelijk genoeg voor Instagram.
Niet alleen rammelt de logica als een winkelkar met één slecht wiel, ook de achtergrond van veel van die voedingsprofeten staat mijlenver van voedingsleer, geneeskunde of enig ander vak waarin kennis nog moeite moet doen. Zoek het eens op. Ge vindt mislukte studenten, gefaalde ondernemers, halfgebakken lifestylegoeroes en gewone geldwolven die u alles wijsmaken zolang er maar een pot met marge aan hangt. Tegenwoordig kan iemand met een witte muur, een ringlamp en een zelfverzekerde kaaklijn blijkbaar deskundigheid uitstralen. Het is een magere tijd voor diploma’s, maar een vette voor kortingscodes.
En wie zijn dan de grootste sukkelaars? De verkopers van de onzin, of degenen die erin trappen en massaal hun gezondheid, hun portemonnee en hun omgeving te grabbel gooien? Want daar blijft het zelden bij. Wie eenmaal een pot poeder heeft gekocht, krijgt er vaak een apostelstem bij. Plots wordt op familiefeesten de lever besproken, aan koffiemachines het darmmicrobioom, en aan de eettafel het morele verval van wie nog gewoon brood eet. Stel u voor. Brood. Dat oude, verdachte spul waar de beschaving eeuwenlang op heeft gekauwd vóór iemand besloot dat een handvol opgeblazen bessen uit een vliegtuig gezonder was.
Ik stel daarom voor dat wij de zaak doortrekken tot haar logische einde. Laat ons een ministerie van Heilige Voeding oprichten, met onderafdelingen voor Ei, Bes, Poeder en Gefermenteerde Hoop. Elke burger krijgt een app die na elke maaltijd zijn morele waarde berekent. Wie zondigt met een boterham, moet drie weesgegroetjes tot de avocado bidden. Wie chips eet, wordt tijdelijk uit de samenleving verwijderd en mag pas terugkeren na een koude douche en een podcast over ontstekingsremming. Het zal niet helpen, maar het zal er gezond uitzien. En dat is tegenwoordig blijkbaar voldoende.
U kan de weekteksten hier downloaden
