Wanneer men op het werk rond de koffiemachine staat, ontstaat er een soort collectieve klaagzang die even voorspelbaar is als de smaak van de koffie zelf. Men spreekt over systemen die ontworpen lijken door mensen die nog nooit een werkdag hebben meegemaakt. Over collega’s die de morele lat zo laag leggen dat men erover struikelt, en over een directie die alles laat gebeuren alsof het hen niet aangaat. De koffiemachine is geen toestel, het is een biechtstoel waar niemand verlossing of absolutie krijgt.
En dan komt steevast die zin die iedereen ooit al eens heeft uitgesproken: “Ik zou er een boek over kunnen schrijven.” Ik ook. Meer dan eens. Het verschil is dat ik besloten heb het nu ook effectief te doen. Niet omdat ik meer te vertellen heb dan een ander, maar omdat ik het beu ben dat al die verhalen verdampen in de damp van een plastic bekertje.
Na twintig jaar als consultant, executive coach en interimmanager heeft een mens genoeg materiaal verzameld om een encyclopedie te vullen. Niet de soort encyclopedie die men op school gebruikt, maar een die men stiekem onder de toonbank bewaart. Een werk gevuld met absurditeit, incompetentie, organisatorische acrobatie, morele gymnastiek en de stille wanhoop van mensen die proberen te functioneren in structuren die hen tegenwerken. Het zou zonde zijn om dat materiaal te laten wegzakken in de modder van de dagelijkse routine. Dus ik maak er een boek van.
De eerste vraag was eenvoudig maar niet makkelijk. Over welke organisatie schrijf ik? Ik heb er genoeg gezien om een catalogus te maken, maar dat zou te makkelijk zijn. Bovendien zou ik dan moeten kiezen wie ik het hardst wil treffen, en dat is een oefening waar ik geen zin in heb. Dus kies ik voor een andere aanpak, ik breng alles samen op één plek. Eén organisatie, één gebouw, één decor. Maar dan gevuld met alle onheil, dwaasheid en absurditeit die ik doorheen de jaren ben tegengekomen. Een soort concentratie van de werkvloer, gepekeld in alles wat een mens op een slechte dag kan tegenkomen.
De locatie is losjes gebaseerd op waar ik de voorbije vijf jaar dagelijks binnenstap. Soms met lood in de schoenen, soms al fluitend, afhankelijk van wie er die dag rondloopt en welke vorm van miserie zich aandient. De structuur van de organisatie kan dienen als skelet! Maar de rest wordt ontleed, uitvergroot, afgekalfd en opnieuw opgebouwd tot een plek die even herkenbaar als overdreven is. De muren krijgen scheuren die in werkelijkheid niet bestaan, de gangen worden langer dan ze zijn, en de personages worden samengesteld uit fragmenten van mensen die ik ooit heb ontmoet.
Voor wie ooit met mij samenwerkte en zich afvraagt of hij of zij in het boek voorkomt, als ge uzelf herkent, ligt dat geheel aan uw fantasie, niet aan de mijne. Ik schrijf geen portretten, ik schrijf mechanismen. En mechanismen lijken nu eenmaal op iedereen die er ooit in verstrikt raakte.
De omgeving wordt bewust verwaarloosd. Niet omdat de realiteit dat verdient, maar omdat een verhaal pas goed werkt wanneer de muren meedoen. Een gebouw dat langzaam afbrokkelt, een structuur die kraakt onder haar eigen gewicht, een sfeer die ruikt naar oude dossiers en nieuwe problemen, dat is de ideale biotoop voor de verhalen die ik wil vertellen. De realiteit is te netjes, te beleefd, te afgelijnd. De fictie krijgt de vrijheid om te tonen wat men in het echt liever verzwijgt.
Vanaf morgenavond begint mijn verlof, en dan begin ik eraan. Niet met een ceremonie, niet met een glas wijn, maar gewoon door te gaan zitten en te schrijven. Het boek zal ergens in het najaar landen, tenzij de realiteit mij sneller materiaal blijft aanreiken dan ik kan verwerken. De voorlopige werktitel is De Kommerloze Berg. Als ik niets beters vind, blijft hij dat. Als ik wel iets beters vind, wordt het nog erger.
Wie het ontstaan van het boek wil volgen, kan dat via de pagina met dezelfde naam onder de hoofding boeken. Wie nog dichter op de huid van het schrijfproces wil zitten, kan zich vrijblijvend inschrijven op de nieuwsbrief die eraan verbonden is. Die vindt u hier.
