Het was weer eens zo ver vandaag, er stond een nieuwe enquête op het intranet te blinken. Ge kent dat wel, van die bevragingen voor het opstellen van een beleid dat al lang vooraf beslist is en ergens op een of andere schijf staat te popelen om geactiveerd te worden. Ze geven u het gevoel inspraak te hebben, iets wat bij het management een warm gevoel moet losmaken denk ik, gezien de hardnekkigheid waarmee ze dit ritueel blijven uitvoeren. Maar uiteindelijk hebt ge toch niks te zeggen, wat uw antwoorden ook zijn.
Die oefening voor de vitrine stoort me niet echt. Ge raakt eraan gewend, zelfs aan gordijnen voor een stenen muur. Wat me veel meer stoort, is de plechtige vermelding ‘Deelname is volledig anoniem’, waarbij anoniem in vette letters geschreven is. Fijn. En wie weet, misschien wordt ze wel ooit eens gelezen.
En omdat ge een goede Sus zijt, wilt ge natuurlijk ook uw steentje bijdragen. Zeker als het anoniem is, dan is moedig antwoorden immers gratis. De eerste vragen die ge voorgeschoteld krijgt doen me dan wel weer aarzelen: uw geslacht, uw leeftijd en uw functie. Fijn zo, 80% van de deelnemers zal dus vlot herkenbaar zijn. En hopla, ge haakt af, zoals zowat iedereen, dat hoort ge dan achteraf van anderen.
Maar dat is ook een aanvaardbare reactie voor de bazen, denk ik dan. Zo kan men achteraf tenminste weer zeggen dat er te weinig betrokkenheid is of dat we de kans hebben gehad om onze bijdrage te leveren, maar dat we ze niet genomen hebben. Met andere woorden, niet de slecht opgestelde enquête, maar wij, wantrouwende sujetten, hebben de schuld van de ‘lage participatiegraad’.
Om eerlijk te zijn, ik heb er weinig moeite mee om mijn mening te geven. Ik strooi ze vrij rond en iedereen die wil kan ze oprapen. Gelabeld en al! Ge moet u immers nooit schamen om een mening te hebben en ge moogt er nooit te gierig mee omgaan. Tenminste niet als ge wilt dat er rekening mee gehouden wordt. Anders moogt ge niet zeuren en zagen dat de zaken volgens u fout lopen, al is ook dat een soort van nationale vrijetijdsbesteding.
Wat me echt stoort is de schijn van inspraak en het rookgordijn van anonimiteit. Ze noemen dat luisteren en plakken er een vriendelijk logo op. Ge ziet het overal om u heen. Iedereen wil alles van u weten, iedereen wil u het idee aanpraten dat ge ook inspraak hebt en doet vervolgens wat hem of haar het meeste voordeel zal opleveren. En dat noemen ze dan een ‘draagvlak’. Wat een schoon woord voor een lelijk tapijt waar ge netjes onder geveegd wordt!
En welke gek bedenkt die enquêtes eigenlijk? Als het huisvlijt is, dan kunt ge de dommigheden begrijpen, niet iedereen is immers gegradueerd in hogere formulierkunde. Wanneer het door een ‘specialist’ in elkaar geknutseld is, dan vraag ik me af of die mensen zelf ooit aan zo’n lijst onderworpen zijn. (Zie het artikel over de lijn).
Ja, ik begrijp de statistische relevantie van die vragen. Maar hoe slim is het, als ge wilt dat mensen echt hun gedacht geven, om eerst een beetje aandacht te besteden aan die mensen zelf? Voelt men zich echt ‘vrij’ om te antwoorden? Als ge moet beginnen met uw identiteit vrij te geven, waarschijnlijk niet. Hoe geeft ge mensen goesting om mee te doen? Niet met een zeemzoet tekstje dat aangeeft dat uw mening belangrijk is, dat gelooft enkel mijn kat nog, en zelfs die kijkt bedenkelijk voor ze eraan begint.
Het is misschien een stom idee, maar kunnen ze zoiets niet beginnen met te zeggen wat ze met uw antwoorden gaan doen? En met te vertellen hoe een mens dat kan controleren achteraf? En die statistische onzin over wie ge zijt, kunt ge dat misschien eens op het einde zetten in plaats van als tolpoort aan het begin? Nog een tip, als ge de antwoorden echt belangrijk vindt, zet ze er niet als verplichting bij! En kunt ge u misschien beperken tot de kern van de dingen die ge wilt weten, zodat een mens er geen halve dag aan bezig is, om die fameuze ‘vijf minuutjes’ tijd te nemen? Maar ja, als het alleen maar een oefening voor de vitrine is, om achteraf reeds beslist beleid door te voeren, dan is het eerlijk gezegd knap gemaakt. Geen kat die het invult, behalve die katten die zich achter het beleid scharen en graag door het management over de kop geaaid worden. Dat is natuurlijk wel slim gezien. Ge krijgt tien op tien op uw beleid, en ge jaagt de tegenstemmers vooraf weg. Ben ik deze week niet al een soortgelijk iets tegengekomen? Ik moet mijn eigen post van eergisteren er nog eens op nalezen voordat ik per ongeluk denk dat dit toeval is.
Dagelijks een kroniekske voor bij de koffie in uw mailbox? Neem een gratis abonnement via substack
Wekelijk uw ongemak op zondagochtend? Teken in voor de nieuwsbrief
Teksten gratis downloaden als .pdf, ga naar het winkeltje
